PAFTA Rehberleri
Yapı Türleri ve İhtiyaç Programları
İhtiyaç programı yalnız metrekare listesinden oluşmaz. Mekânların kullanıcı, erişim, servis, güvenlik, gün ışığı, akustik ve birbirleriyle kurduğu ilişkiler tasarımın temelini oluşturur.
01
Kütüphane
Giriş, danışma, açık raf, sessiz çalışma, grup çalışma, çocuk bölümü, personel, depo ve etkinlik alanları farklı ses ve erişim gereksinimleri taşır.
Kontrol listesi
- • Sessiz ve hareketli alanlar ayrılıyor mu?
- • Raflar gün ışığı ve kaçış düzenini engelliyor mu?
- • Personel tüm ana alanları kontrol edebiliyor mu?
02
Müze ve sergi yapısı
Eser kabulü, depo, konservasyon, hazırlık ve servis dolaşımı ziyaretçi rotasından bağımsız fakat sergi alanlarıyla güçlü bağlantılı olmalıdır.
Kontrol listesi
- • Eser ve ziyaretçi rotası çakışıyor mu?
- • Işık kontrolü sergi türüne uygun mu?
- • Esnek sergi kurulumu mümkün mü?
03
Okul ve kreş
Derslikler; ortak alan, açık oyun, yönetim, öğretmen, yemek ve servis mekânlarıyla yaş grubuna uygun güvenli bir sistem kurmalıdır.
Kontrol listesi
- • Yaş grupları ve girişler kontrollü mü?
- • Dolaşım aynı zamanda sosyal alan üretiyor mu?
- • Sınıflarda gün ışığı, akustik ve havalandırma yeterli mi?
04
Hastane ve sağlık yapısı
Hasta, ziyaretçi, personel, temiz malzeme, kirli malzeme ve acil hareketleri farklı güvenlik ve hijyen katmanları gerektirir.
Kontrol listesi
- • Temiz-kirli akış ayrılmış mı?
- • Birimler arası kritik mesafeler kısa mı?
- • Yön bulma ve erişilebilirlik açık mı?
05
Otel
Misafir odaları ve sosyal alanlar ön-ofis; mutfak, çamaşır, personel ve teknik alanlar arka-ofis sistemiyle desteklenir.
Kontrol listesi
- • Servis dolaşımı misafir deneyiminden ayrılıyor mu?
- • Oda modülü strüktür ve cepheyle uyumlu mu?
- • Yangın kaçışı ve kat hizmeti çözülmüş mü?
06
Konut
Konut programı hane yapısı, mahremiyet, depolama, çalışma, erişilebilirlik, iklim ve ortak yaşam alışkanlıklarına göre değişir.
Kontrol listesi
- • Gündüz-gece ve misafir-özel alan ayrımı var mı?
- • Islak hacimler tesisat açısından düzenli mi?
- • Mobilya ve depolama gerçek ölçülerle test edildi mi?
07
Ofis ve ortak çalışma
Odaklanma, toplantı, iş birliği, sosyalleşme, çevrim içi görüşme ve destek alanları farklı akustik ve mekânsal koşullar ister.
Kontrol listesi
- • Tek tip açık ofis yerine farklı çalışma biçimleri var mı?
- • Toplantı ve telefon alanları yeterli mi?
- • Gün ışığı çalışma yüzeylerinde dengeli mi?
08
Kültür merkezi
Çok amaçlı salon, fuaye, atölye, prova, sergi, yönetim ve servis birimleri eş zamanlı kullanım senaryolarına göre örgütlenmelidir.
Kontrol listesi
- • Salon boşalması ve fuaye kapasitesi uyumlu mu?
- • Sahne arkası ve yükleme erişimi çözülmüş mü?
- • Farklı etkinlikler birbirini akustik olarak etkiliyor mu?
09
Spor tesisi
Sporcu, seyirci, hakem, basın ve servis dolaşımlarının ayrılması; soyunma, tribün, saha ve acil çıkışların birlikte çözülmesi gerekir.
Kontrol listesi
- • Islak-kuru ayak akışları ayrılıyor mu?
- • Seyirci görüş çizgileri yeterli mi?
- • Büyük kalabalık güvenle tahliye edilebiliyor mu?
10
Otopark
Araç geometrisi kadar yaya güvenliği, rampa, görüş, kolon yerleşimi, havalandırma, yangın ve erişilebilir park alanları önemlidir.
Kontrol listesi
- • Dönüş ve park manevrası gerçek araçla test edildi mi?
- • Yaya rotası araç akışından korunuyor mu?
- • Kolonlar kapı açılmasını ve görüşü engelliyor mu?